Macaristan ile Avrupa Birliği ortasındaki kriz devam ediyor

AP, 15 Eylül’de 433 lehte, 123 aleyhte ve 28 çekimser oyla Macaristan’ın idare biçimini “seçimli otokrasi” olarak tanımlayarak, ülkenin, AB’nin bedellerini sistemli olarak tehdit ettiğine ve “artık demokratik olarak yönetilmediğine” karar verdi.

Ülkedeki seçim sisteminin işleyişinden yargı bağımsızlığına kadar birçok mevzuda tasanın tabir edildiği kararda, “Macaristan’da durum, birkaç yıldır gereğince ele alınmıyor. Birçok kaygı devam ediyor. Bu esnada AB’nin imajı, aktifliği ve güvenilirliğini olumsuz etkileyen birçok yeni bahis da ortaya çıktı.” değerlendirmesinde bulunuldu.

AP’den karara ait yapılan yazılı açıklamada, “akademik özgürlük, din özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü, LGBTIQ hakları da dahil olmak üzere eşit muamele hakkı, azınlıkların yanı sıra göçmenlerin, sığınmacıların ve mültecilerin haklarının da problemli olduğu” tabir edildi.

Macaristan’a sağlanan fonların askıya alınması konuşuluyor

AB Kurulunun bütçe ve idaresinden sorumlu üyesi Johannes Hahn, 18 Eylül’de yaptığı açıklamada, AB Kurulunun, hukukun üstünlüğü unsurunun ihlal edildiği gerekçesiyle AB bütçesinden Macaristan’a sağlanan fonların yaklaşık 7,5 milyar avroluk kısmının askıya alınması davetinde bulunduğunu söyledi.

Hahn, Komite’nin, AB Kuruluna, Macaristan’ın hukukun üstünlüğü unsuruna yönelik ihlallerine karşı önerdiği müdafaa tedbirlerinin, AB’nin Ahenk Siyaseti kapsamında üç operasyonel program için taahhütlerinin yüzde 65’inin askıya alınmasını içerdiğini belirtti.

Macaristan’da yayımlanan günlük siyasi gazete Nepszava’nın Genel Yayın Direktör Yardımcısı Miklos Hargitai ve Szazadveg Vakfı Siyasi Tahliller Merkezi Müdürü Dr. Zoltan Kiszelly, AB ile Macaristan ortasındaki krizle ilgili değerlendirmelerde bulundu.

AB ile Macaristan ortasında kriz

Miklos Hargitai, AB ile Macaristan ortasındaki tartışmanın nedeninin, hükümetin öne sürdüğü üzere “Hristiyan bedellerin ve ülke sınırlarının” korunması değil, tersine hükümet düzeyindeki yolsuzluk, yargı bağımsızlığı ve basın özgürlüğünün eksikliğinden ötürü AB ile Macaristan ortasında kriz olduğunu söyledi.

AB kaynaklarının büyük kısmının hükümete yakın bireylere aktarıldığını ve ülkede bunu engelleyecek rastgele bir kurumun bulunmadığını kaydeden Hargitai, “Asıl sorun öncelikle her yere yayılan yolsuzluk, hakim ve savcıların bağımsızlığının ortadan kaldırılması ve özgür basının eksikliği.” diye konuştu.

Hükümetin kendi kamuoyuna AB ile çaba ettiği propagandası yaptığını, AB Komitesine ise anlaşmak için gerekli adımları atacağı tarafında kelam verdiğini belirten Hargitai, “Macar hükümeti kendi seçmenlerine, ‘Macarlara yeniden saldırıyorlar’, ‘Macaristan’da demokrasi olmadığı savı yalan’, ‘yolsuzluk yok’ üzere sözler kullanırken, AB Komitesine ise demokratik eksiklikleri ve yolsuzluk risklerini gidermek için kelam veriyor.” dedi.

Yasa tasarısını meclise sunacak

AB bütçesinden Macaristan’a sağlanan fonların yaklaşık 7,5 milyar avroluk kısmının askıya alınması konusunda gerekli ıslahatları gerçekleştirmesi için AB Komitesinin Macar hükümetine 19 Kasım’a kadar müddet tanıdığına dikkat çeken Hargitai, hükümetin, Komite’yi ikna etmek için gerekli olan yasa tasarılarını hemen meclise sunacağını ancak bunların kâfi olmayacağını düşündüğünü söyledi.

Macaristan’ın AB’den ayrılma ihtimali ile ilgili de değerlendirmede bulunan Hargitai, “Başbakan Viktor Orban’ın Kötcse’deki konuşmasına nazaran 2030’a, yani Macaristan AB bütçesine net katkıda bulunan ülke pozisyonuna gelinceye kadar Huxit (Macaristan’ın AB’den ayrılması) gerçekleşmeyecek. Hükümet ve Fidesz’in iktisat idaresi, AB’den alabildiği kadar yardım almaya çalışacak, daha sonra da AB’den ayrılma hakkında karar verecek.” diye konuştu.

Avrupa Birleşik Devletlerini oluşturmaya çalışıyorlar

Szazadveg Vakfı Siyasi Tahliller Merkezi Müdürü Dr. Zoltan Kiszelly ise AB ile Macaristan ortasındaki tartışmanın ana nedeninin AB’nin geleceğiyle alakalı olduğunu, Macaristan ve Polonya hükümetlerinin, AB’nin güçlü ulus devletlerden müteşekkil bir birlik olarak kalmasını istediğini lakin AB Parlamentosu ve Kurulunun ise bu entegrasyonu derinleştirerek Avrupa Birleşik Devletlerini oluşturmaya çalıştığını söyledi.

AB’nin Macar hükümetine yönelik suçlamalarının gerçek olmadığını, örneğin, savcılığın hükümete değil meclise bağlı olduğunu belirten Kiszelly, Macarların genel olarak hem polise hem de hukuk sistemine güçlü bir biçimde güvendiğini, yargıçların de bağımsız olduğunu ve hükümet aleyhine birçok sefer karar verdiklerini kaydetti.

Kiszelly, “Fidesz-KDNP hükümeti 2010’dan beri mecliste dört kere 3’te 2’lik çoğunluğu sağladı. Hukuk sisteminde yapılan düzenlemeler Macaristan Anayasası’na uygun bir biçimde ve Batı Avrupa’daki örneklere dayanarak gerçekleştirildi.” diye konuştu.

AB fonlarını denetleyecek bir sistem kurulacak

Macar hükümetinin AB Kuruluyla anlaşmak için 19 Kasım’a kadar gerekli adımları atacağını, bu kapsamda meclise dört yasa tasarısı sunduğunu ve 17 yasa tasarısının daha sunulmasının beklendiğini kaydeden Kiszelly, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“En kıymetli şey, AB fonlarını denetleyen bir sistem kurulacak. Şimdiden AB fonlarının kullanımında yolsuzluk kuşkusu olması durumunda, sivil kuruluşlar ve özel şahıslar, polisin soruşturmayı sonlandırma kararına karşı mahkemeye başvurabilecek.”

Kiszelly, AB ülkeleri ortasında birçok hususta önemli fikir ayrılığı bulunduğunu, örneğin, Macaristan’ın, AB’nin Rusya gücünden büsbütün vazgeçme siyasetini ve AB’de dış siyaset, göç ve vergi siyaseti alanında oy birliğiyle alınan kararların yerine nitelikli oy çoğunluğuna geçilmesini desteklemediğini, buna karşılık Macaristan genişleme ve Çin ile de ticari münasebetleri geliştirme niyetine sahipken, Fransa ve Hollanda’nın AB’nin genişlemesini desteklemediğini, AB’nin de ABD ile ticari bağları geliştirme niyetine sahip olduğunu söyledi.

Macaristan’ın AB’den ayrılma ihtimali ile ilgili de değerlendirmede bulunan Kiszelly, Macar toplumunun büyük bölümünün hatta hükümet seçmeninin bile büyük çoğunluğunun AB taraftarı olduğunu bu yüzden Macaristan’ın AB’den ayrılmasının kelam konusu olmadığını belirtti.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.