Çin bölgeyi talan etti! Milyon dolarlar kazanıyor

İsviçre’nin, Senegal’den gül ağacı kaçıran Buzaianu hakkında 17 Haziran’da isimli süreç başlatması, Batı Afrika’da muhafaza altında olan gül ağacı kaçakçılığının boyutlarını gözler önüne serdi.

Buzaianu ile periyodun Gambiya Devlet Lideri Yahya Jammeh’in, 2014-2017 devrinde Senegal’den 315 bin ton gül ağacını Gambiya üzerinden Çin’e kaçak yollarla ihraç ettiğini ortaya çıkaran sivil toplum örgütü TRIAL, soruşturmanın hem etrafın korunması hem de memleketler arası ceza hukuku kapsamında çok kıymetli olduğunu belirtti.

AA muhabirine açıklamalarda bulunan TRIAL’in hukuk danışmanı Benoit Meystre, Senegal’den kaçırılan gül ağaçlarının ayrılıkçı küme Casamance Demokratik Güçleri Hareketi’nin (MFDC) faaliyet gösterdiği Casamance’den getirildiğini anımsattı.

Meystre, hem Cenevre Kontratı hem de İsviçre hukuku kapsamında “çatışma bölgelerinde muhafaza altında olan doğal kaynakların sömürülmesinin” savaş cürmü kapsamında değerlendirildiğini kaydetti.

Buzaianu’nun şu an nerede olduğunun bilinmediğine dikkati çeken Meystre, İsviçre makamlarının Buzaianu’yu söze çağıracağı umudunu lisana getirdi.

Meystre, memleketler arası cürümlerin cezasız kalmasıyla uğraş eden TRIAL’in, gül ağacı kaçakçılığının nasıl ortaya çıkarıldığını ise şöyle açıkladı:

“Yahya Jammeh 2017’de devrildikten kısa mühlet sonra TRIAL, Gambiya’da saha çalışmalarına başladı. 2017’de bölgeye gerçekleştirilen sayısız ziyaret sonucunda Jammeh ile Buzaianu’nun, ‘Westwood’ isimli şirket aracılığıyla on yıllardır çatışmaların yaşandığı Senegal’in Casamance bölgesinin doğal kaynaklarını kaçırdığı anlaşıldı.”

TRIAL, 2019’da Buzaianu hakkında, “çatışma bölgesinden muhafaza altında bir cinsin ihracatını yaparak savaş hatası işlediği” suçlamasıyla İsviçre’de 2019’da şikayette bulundu.

İsviçre tarafı ise 3 yıl boyunca şikayete ait rastgele bir yasal adım atmadı.

ÇİN, BATI AFRİKA’NIN GÜL AĞACINDAN MİLYON DOLARLAR KAZANIYOR

Gül ağacı, Çin’de lüks ve klasik mobilya üretiminde kullanılıyor.

Çin, başta kendisi ve komşularının gül ağacı kaynaklarını tükettiği için son 10 yılda en çok Batı Afrika’dan gül ağacı alıyor.

Gül ağacı, Kuşağı Tehlike Altındaki Tiplerin Ticaretine Ait Kontrat (CITES) kapsamında 2017’den beri müdafaa altında olsa da Çin pazarını beslemek için o tarihten bu yana Batı Afrika’da piyasa pahası 2 milyar dolara ulaşan 6,5 milyon gül ağacı kesildiği iddia ediliyor.

Çin pazarında gül ağacından yapılma küçük bir sehpanın fiyatı binlerce dolardan başlıyor, el işçiliğine nazaran milyon dolarlara kadar çıkabiliyor.

Gül ağacı, Çin’de o kadar tanınan ki dünyada gül ağacı talebinin yüzde 90’ı bu ülkeden gerçekleşiyor.

MALİ’DEN 220 MİLYON DOLARLIK GÜL AĞACI İHRACATI

Doğada mordan koyu kırmızıya kadar değişen renklerde bulunan gül ağacı kerestesi, dünyanın en bedelli ve kaliteli kerestelerinden biri kabul ediliyor.

Çin, yasal boşluklardan faydalanmak ismine Batı Afrika’daki gül ağacı ithalatı için son yıllarda ya çatışma bölgelerini ya da iç karışıklığın yaşandığı ülkeleri tercih ediyor.

Merkezi İngiltere’de bulunan Etraf Araştırma Ajansı (EIA), Mayıs 2022’de yayımladığı raporda, Çin’in Mali’den 2017-2022 devrinde piyasa kıymeti 220 milyon dolar olan 500 bin gül ağacı ihraç ettiğini ortaya koydu.

FİLDİŞLERİ GÜL AĞACI KERESTELERİNE GİZLENİYOR

Mali’nin, 2020’deki darbe sonrası Çin’in en büyük gül ağacı tedarikçilerinden biri haline geldiğine dikkat çekilen raporda, Mali’deki gül ağacı ormanlarının yok olma evresine geldiği kaydedildi.

EIA raporunda, Mali’de gül ağacı kaçakçılığının tıpkı vakitte fildişi kaçakçılığını da kolaylaştırdığı vurgulandı.

Buna nazaran Mali’de jenerasyonu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya Gourma çöl fillerinin dişleri de gül ağacı kerestelerinin içine ya da ortasına gizlenerek Çin’e kaçırılıyor.

16 AFRİKA ÜLKESİNDE GÜL AĞACI TİCARETİ İKİNCİ EMRE KADAR YASAKLANDI

CITES, Batı Afrika’da gül ağacı sayısının giderek azalması nedeniyle, 8 Haziran’da aldığı kararla, Benin, Burkina Faso, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Çad, Fildişi Kıyısı, Gambiya, Gana, Gine, Gine Bissau, Mali, Nijer, Nijerya, Senegal, Sierra Leone ve Togo’da gül ağacı ticaretini ikinci bir emre kadar yasaklamıştı.

Söz konusu ülkelerde gül ağacı CITES tarafından 2017’de müdafaa altına alınmış ve hükümetlerden gül ağacı ticaretinin sıkı denetlenmesi talep edilmişti.

Denetim ve yaptırım eksikliği nedeniyle CITES’in 2017’deki müdafaa kararı, kelam konusu ülkelerdeki yasa dışı gül ağacı ticaretini durdurmaya yetmemişti.

Senegal, Nijerya ve Gana üzere ülkeler, son yıllarda gül ağacı ihracatını yasaklasa da tekrar de yasa dışı ticaretin büsbütün önüne geçemiyor.

KAYNAK: AA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.